Khi lập bảng thực phẩm cho một ngày, đơn giá thường đã có nhưng tổng tiền có thể cao hoặc thấp hơn mức cần chi. Nếu bảng gồm nhiều loại thực phẩm, sửa lần lượt từng số lượng rồi tính lại tổng sẽ mất thời gian và dễ làm lệch cơ cấu món ăn.
Tình huống thường gặp
Giả sử bảng mua thực phẩm trong ngày đang có dữ liệu như sau:
| Thực phẩm | Đơn vị | Đơn giá | Số lượng | Thành tiền |
|---|---|---|---|---|
| Thịt lợn | kg | 140.000 | 60 | 8.400.000 |
| Mì tôm | gói | 4.000 | 180 | 720.000 |
| Rau cải bẹ | kg | 20.000 | 23 | 460.000 |
| Hành lá | kg | 60.000 | 1,5 | 90.000 |
| Dầu ăn | lít | 60.000 | 3 | 180.000 |
| Tổng cộng | 9.850.000 | |||
Nếu mức cần chi là một tổng tiền khác, người lập bảng phải điều chỉnh lại nhiều số lượng nhưng vẫn giữ đơn giá, đơn vị tính và mức làm tròn hợp lý cho từng thực phẩm.
Vì sao công thức Excel thông thường chưa đủ?
Công thức Đơn giá × Số lượng hoặc SUMPRODUCT giúp tính thành tiền và tổng hiện tại. Tuy nhiên, công thức không tự quyết định cần tăng hoặc giảm số lượng ở những dòng nào để đạt một tổng tiền mới.
Với bảng có nhiều dòng, người dùng thường phải thử sửa số lượng, xem lại tổng rồi tiếp tục điều chỉnh. Công cụ cân đối số lượng thực hiện phần tính ngược này, còn Excel vẫn có thể dùng để chuẩn bị dữ liệu và lưu kết quả.
Cách cân đối số lượng theo tổng tiền mong muốn
- Chuẩn bị bảng gồm tên thực phẩm, đơn vị tính, đơn giá và số lượng.
- Sao chép các dòng từ Excel và dán vào công cụ Cân đối số lượng.
- Nhập tổng tiền mong muốn cho bảng thực phẩm.
- Khóa những dòng cần giữ nguyên và chọn cách làm tròn phù hợp nếu cần.
- Thực hiện cân đối, kiểm tra kết quả rồi sao chép lại về Excel.
Những điểm cần kiểm tra sau khi cân đối
- Tổng thành tiền đã khớp hoặc nằm trong mức chênh lệch có thể chấp nhận.
- Số lượng sau điều chỉnh phù hợp với đơn vị tính và nhu cầu thực tế.
- Các thực phẩm bắt buộc giữ nguyên đã được khóa trước khi cân đối.
- Mức làm tròn không tạo ra số lượng khó mua hoặc khó chia.
Công cụ phù hợp khi cần chỉnh nhiều dòng cùng lúc. Người phụ trách vẫn nên rà lại định lượng và nhu cầu sử dụng thực tế trước khi chốt bảng mua thực phẩm.